Hrvatske Željeznice - Koleje Chorwackie

Z Baza kolejowa
Skocz do: nawigacja, szukaj

Informacje ogólne

Chorwacka sieć kolejowa liczy aktualnie 2588 kilometrów linii. Zdecydowana większość to linie jednotorowe – 2342 km; dwutorowe pozostają jedynie główne krajowe magistrale z Zagrzebia do Dobovej (Słowenia) oraz Dugo Selo, a także linia kolejowa z Novskiej przez Vinkovci do granicy z Serbią na stacji Tovarnik – w sumie ok. 245 km.

Sieć kolejowa, pomimo skomplikowanego kształtu kraju stanowi spójną całość poza dwoma odcinkami linii, całkowicie odciętymi od pozostałej części sieci – są to:

  • linia kolejowa z Rakitovca przez Lupoglav do Puli i Rasy (dojazd z pozostałej części Chorwacji możliwy poprzez Słowenię lub autobusem z Rijeki do Lupoglavu);
  • linia kolejowa do portu Ploce (dojazd pasażerski przez terytorium Bośni nie jest możliwy, na linii kursuje komunikacja zastępca z Capljiny do Ploce).

Ciekawym przypadkiem są też linie kolejowe: z Bihaca w Bośni do Knina w Chorwacji, oraz ze stacji Savski Marof (Chorwacja) do stacji Stranje w Słowenii, które na swojej drodze kilkukrotnie przecinają granice między krajami. Niestety, owy transgraniczny charakter, powstały po podziale Jugosławii, zakończył się całkowitym wstrzymaniem ruchu tych na odcinkach przygranicznych. Warto też wspomnieć, że pierwsza z wymienionych linii była niegdyś na odcinku do Knina zelektryfikowana i stanowiła najkrótsze połączenie z Zagrzebia do Splitu (względem obecnej trasy przez Ogulin).

Elektryfikacja

Większość tras kolejowych Chorwacji pozostaje niezelektryfikowana, „pod drutem” znajdują się jedynie linie kolejowe w północnej części kraju, takie jak wspomniane na wstępie odcinki dwutorowe, a także linia kolejowa z Zagrzebia do Rijeki, do granicy z Węgrami w Koprivnicy oraz Bośni i Hercegowiny w Volinji (w sumie 895 km). W przeszłości funkcjonowały tu szerzej dwa systemy elektryfikacyjne, tj. system 25 kV 50 Hz prądu przemiennego, obejmujący środek i wschód kraju (zgodny z systemem występującym na Węgrzech, w Bośni i Hercegowinie oraz w Serii), a także system 3kV prądu stałego, obejmujący rejon Rijeki (zgodny z systemem występującym w Słowenii). Jedyną stacją styczną obu systemów była stacja Moravice, oddalona o kilkadziesiąt kilometrów od Rijeki. W 2012 roku, po inwestycji obejmującej kompleksową modernizację sieci trakcyjnej i zasilania zakończono jednak okres podziału sieci, włączając zachodnie odcinki linii w system zasilania prądem przemiennym. Działanie to było spowodowane niewielką posiadaną ilością taboru prądu stałego, starzejącym się systemem zasilania oraz trudnymi warunkami eksploatacyjnymi, panującymi zwłaszcza na podjazdach w rejonie Rijeki. Nową stacją dwusystemową jest natomiast graniczna stacja Sapjane, za którą w kierunku Słowenii rozciąga się ostatni eksploatowany w Chorwacji odcinek zasilany prądem stałym o napięciu 3kV (o długości ok. 3 km).

Podział linii kolejowych

Sieć kolejowa podzielona jest na linie 4 kategorie linii:

  • główne o znaczeniu międzynarodowym (oznaczone numerami od M101 do M304) – ok. 780 km;
  • pozostałe o znaczeniu międzynarodowym (oznaczone numerami od M401 do M607) – ok. 680 km;
  • regionalne (oznaczone numerami od R101 do R202) – ok. 618 km;
  • lokalne (oznaczone numerami od L101 do L213) – ok. 386 km.

Nieczynne pozostają ok. 122 km linii kolejowych.

Maksymalne prędkości

Koleje Chorwackie realizują kilka projektów inwestycyjnych, mających na celu stopniową poprawę parametrów sieci kolejowej. Ze względu na położenie kraju w dużej części w warunkach górzystych, nie jest to jednak sprawa prosta.

Największe prędkości w kraju pociągi pasażerskie osiągają na odcinku Novska - Tovarnik; prędkość ta wynosi tam do 160 km/h odcinkami na wyremontowanych szlakach. Jazda od Zagrzebia do stacji Novska możliwa jest poprzez dwie linie kolejowe, z których tylko wariant przez stację Sunja umożliwia jazdę z przyzwoitymi prędkościami, a i to nie na całym odcinku. Prędkość powyżej 120 km/h możliwa jest do osiągnięcia również na linii Zagrzeb - Dugo Selo - Koprovnica, w tym na jednotorowym odcinku od Dugo Selo (130-140 km/h). Na tym ostatnim fragmencie od Križevci do Dugo Selo trwa rozbudowa istniejącego odcinka do dwutorowego, na znacznej części z nowym trasowaniem.

W złym stanie technicznym znajduje się odcinek od Dobovej do Zagrzebia - pociągi na nim nie osiągają prędkości wyższych niż 60 km/h.

Linie kolejowe z Zagrzebia przez Ogulin do Rijeki i Splitu znajdują się w przyzwoitym stanie technicznym (zwłaszcza remontowana odnoga do Splitu), niemniej ze względu na przebieg w terenie górskim i podgórskim prędkość 80 km/h jest tutaj dużym osiągnięciem; odcinkami, gdzie geometria linii na to pozwala prędkość jest podwyższona. Względem istniejących autostrad A1 i A3 kolej nie stanowi zatem konkurencyjnego środka transportu.

Na liniach kolejowych do Rijeki i Splitu prędkości pociągów zostały rozróżnione dla taboru z klasycznym i wychylnym pudłem, przy czym tabor taki regularnie zatrudniany jest tylko do obsługi połączeń Zagrzeb - Split (wyprodukowane w Niemczech SZT serii 7123). Prędkości dla taboru wychylnego są wyższe od 10 do 20 km/h względem taboru klasycznego. Ze względu na położenie linii w ciasnych łukach jazda pociągiem z wychylnym pudłem jest dość mocno odczuwalna dla pasażerów.

Zobacz też

Plany schematyczne stacji kolei chorwackich - dostępne w serwisie.

Mapa linii kolejowych w Chorwacji.