Europejskie stacje dwusystemowe i miejsca zmiany napięcia w sieci trakcyjnej

Z Baza kolejowa
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wskazniki We.png

Sieć kolejowa w Europie wyposażona jest w kilka systemów zasilania sieci trakcyjnej. Wynika to z historycznie różnego podejścia do zasilania sieci trakcyjnej - prądem stałym lub przemiennym o różnych napięciach. Co do zasady w poszczególnych krajach rozwijano jeden system zasilania na głównej sieci - w zależności od czasu i okoliczności podejmowania decyzji. Wyjątkiem w tym zakresie pozostają Czechy i Słowacja, gdzie zastosowano systemy zasilania prądu stałego i przemiennego, obejmujące odpowiednio północ i południe kraju. Ponadto zainicjowanie budowy systemów Kolei Dużych Prędkości w krajach, eksploatujących dotychczas system prądu stałego, wymusiło wdrożenie zasilania linii bądź wyodrębnionych sieci kolejowych prądem przemiennym. Stąd też w poszczególnych krajach Europy spotkać można kilka systemów zasilania sieci trakcyjnej, z których jako główne wyróżniają się:

  • 1500 V prądu stałego (DC);
  • 3000 V prądu stałego (DC);
  • 15 000 V 16 2/3 Hz prądu przemiennego (AC);
  • 25 000 V 50 Hz prądu przemiennego (AC).

Ponieważ żaden z tych systemów nie jest ze sobą kompatybilny, tzn. nie jest możliwy przejazd lokomotywą jednosystemową pod dwoma systemami zasilania, na granicach państw (i nie tylko) powstały stacje dwusystemowe, tj. posiadające tory zasilane dwoma lub więcej systemami zasilania. Stacje te umożliwiły dokonywanie niejednokrotnie skomplikowanych prac manewrowych związanych z wymianą pojazdu trakcyjnego i przygotowaniem pociągu do dalszej jazdy. Zmiany te wymagały najczęściej zastosowania dodatkowych lokomotyw spalinowych bądź elektrycznych.

W miarę rozwoju techniki i rozpoczęcia budowy lokomotyw wielosystemowych, stacje dwusystemowe mogły zostać wyeliminowane - umożliwiono bowiem zmianę systemu zasilania np. na szlaku, podczas jazdy pociągu. Nie oznacza to jednak, iż ruch na stacjach dwusystemowych zanikł - do dziś bowiem w wielu lokalizacjach następuje wymiana pojazdu trakcyjnego, gdyż lokomotywy wielosystemowe nie są rozwiązaniem upowszechnionym.

Lista stacji

Nazwa stacji Kraj Kraj sąsiedni Trasa System zasilania Dodatkowe informacje
Własny Obcy
Spielfeld-Strass AUT.png Austria SLO.png Słowenia Graz - Spielfeld-Strass - Maribor 15 kV 16 2/3 Hz AC 3 kV DC Stacja położona przy granicy Austrii i Słowenii. Zmiana napięcia następuje na głowicy rozjazdowej od strony granicy.
Moravice CRO.png Chorwacja Zagreb Glavni Kolodvor - Rijeka 25 kV 50 Hz AC 3 kV DC Stacja przebudowana w 2012 roku na jednosystemową, w ramach likwidacji systemu 3 kV DC na odcinku Moravice - Rijeka - Šapjane.
Šapjane CRO.png Chorwacja SLO.png Słowenia Rijeka - Pivka 25 kV 50 Hz AC 3 kV DC Szczegóły w opisie stacji.
Frankfurt Oderbrücke GER.png Niemcy Polska (Berlin) - Frankfurt (Oder) - Poznań - Warszawa 15 kV 16 2/3 Hz AC 3 kV DC Jedyna stacja dwusystemowa położona na granicy z Polską. Zmiana napięcia następuje w połowie długości torów stacyjnych.
Nedakonice CZE.png Czechy Přerov – Břeclav 25 kV 50 Hz AC 3 kV DC Jedna z kilku stacji dwusystemowych w Czechach, rozdzielająca dwa wewnętrzne systemy zasilania. Zmiana napięcia następuje w połowie długości torów stacyjnych.
Bratislava Petržalka SVK.png Słowacja AUT.png Austria Bratislava-Petržalka - Kittsee 25 kV 50 Hz AC 15 kV 16 2/3 Hz AC Szczegóły w opisie stacji.
Dobova SLO.png Słowenia CRO.png Chorwacja Ljubljana - Dobova - Zagreb Glavni Kolodvor 3 kV DC 25 kV 50 Hz AC Stacja dwusystemowa zlokalizowana w południowej Słowenii. Podział systemów zasilania następuje w połowie długości torów stacyjnych.
Hodoš SLO.png Słowenia HUN.png Węgry Ormož - Hodoš - Zalaegerszeg 3 kV DC 25 kV 50 Hz AC Stacja dwusystemowa, powstała w 2016 roku po elektryfikacji linii kolejowej Pragersko - Ormož - Hodoš. Zmiana napięcia następuje w połowie długości torów stacyjnych.
Jesenice SLO.png Słowenia AUT.png Austria Villach - Rosenbach - Jesenice - Ljubljana 3 kV DC 15 kV 16 2/3 Hz AC Stacja dwusystemowa zlokalizowana w północnej Słowenii. Podział systemów zasilania następuje w połowie długości torów stacyjnych.
Hegyeshalom HUN.png Węgry AUT.png Austria Győr - Wien 25 kV 50 Hz AC 15 kV 16 3/3 Hz AC Duża stacja węzłowa, na której znajdują się tory wyposażone w 2 różne systemy zasilania.
Brennero/Brenner ITA.png Włochy AUT.png Austria Innsbruck - Verona 3 kV DC 15 kV 16 2/3 Hz AC Stacja ulokowana na terenie Austrii i Włoch - granica przechodzi tuż przy głowicy rozjazdowej od strony północno-wschodniej, a perony znajdują się na terenie Włoch. Zmiana napięcia następuje w połowie długości torów stacyjnych. Na stacji istnieją też dedykowane tory zakończone kozłami oporowymi i zelektryfikowane prądem przemiennym, służące obsłudze pociągów regionalnych z Austrii.
San Candido ITA.png Włochy AUT.png Austria Lienz - Fortezza 3 kV DC 15 kV 16 2/3 Hz AC Stacja ulokowana na terenie Włoch - granica znajduje się ok. 8 kilometrów na wschód. Zmiana napięcia następuje w połowie długości torów stacyjnych.
Tarvisio Boscoverde ITA.png Włochy AUT.png Austria Villach - Udine 3 kV DC 15 kV 16 2/3 Hz AC Stacja ulokowana na terenie Włoch, pomiędzy dwoma górskimi tunelami. Zmiana napięcia następuje w połowie długości torów stacyjnych.

Lista punktów zmiany napięcia na szlaku