Linia kolejowa nr 235 Matarnia - Gdańsk Osowa

Z Baza kolejowa
Skocz do: nawigacja, szukaj
Początek rozebranego odcinka na stacji Gdańsk Kokoszki.
Przejazd przez ul. Budowlanych.
Rozebrany odcinek 200 metrów przed lotniskiem.
Odgałęzienie bocznicy Petrolotu.
Nieużywany fragment pomiędzy bocznicą a lotniskiem.
Rozjazd bocznicy GPRD.
Brama lotniska i koniec rozebranej bocznicy.
Linia w okolicy centrum biznesowego.
Rejon dawnego przystanku Klukowo.
Przystanek Klukowo, widok w kierunku lotniska.
Przejazd kolejowy, ul. Radiowa.
Niewielki przejazd na polnej drodze.
Przejazd kolejowy, ul. Telewizyjna.
Leśny odcinek nieopodal drogi S6 (widok w kier. Osowej).
Kilometr 6,0.
Początek odcinka wybudowanego w 1930 roku- przejazd przez ul. Meteorytową.
Przebieg dawnej linii w kierunku Gdyni.
Widok w kierunku Matarni.
Prosta w kierunku Osowej.
Prosta przed bocznicą przesypowni.
Łuk pomiędzy Osową, a bocznicą.
Przejazd na ul. Planetarnej.

Informacje ogólne

Obecna linia kolejowa z rejonu Matarni do Gdańska Osowy swoją genezę bierze w jednotorowej, niezelektryfikowanej linii kolejowej z Kokoszek do Gdyni, zbudowanej tuż po I wojnie światowej. Jej otwarcie nastąpiło już 20 listopada 1921 roku - była ona pierwszym, bezpośrednim połączeniem Polski z Wybrzeżem, nie przechodzącym przez teren Wolnego Miasta Gdańska. Droga ta prowadziła z rejonu Chojnic przez Kościerzynę, Somonino, Kartuzy (zmiana czoła) i Starą Piłę właśnie do Kokoszek. Nowy szlak miał parametry linii lokalnej, nie nadający się do dalekobieżnego ruchu pasażerskiego i ciężkiego ruchu towarowego. W 1922 roku kursowała po nim zaledwie jedna para pociągów relacji Gdynia - Kokoszki. Ruch pociągów jednak stopniowo wzrastał i w 1929 roku kursowało już 5 par pociągów, przeważnie z Gdyni do Kartuz, później przedłużone do Kościerzyny. Na linii znajdowały się dwie stacje: Kack Wielki oraz Osowa.

Już w 1922 roku podjęta została decyzja o budowie nowego portu morskiego w Gdyni, który miał uniezależnić Polskę od korzystania z portu w Gdańsku. Szybko zdecydowano również o budowie nowej linii kolejowej, która umożliwi sprawny ruch pociągów ze Śląska do Gdyni. Jednym z najbardziej kłopotliwych odcinków było podejście do Gdyni, gdyż okoliczne wzgórza skutecznie utrudniały poprowadzenie linii. Zdecydowano o przebudowie istniejącego odcinka i poprowadzeniu go nowym śladem do Gdyni. Zmieniono lokalizację stacji Osowa i Kack Wielki; nowa stacja w Osowej znalazła się około 1,5 km na zachód od ówczesnego przebiegu. Nieznacznie przeniesiono stację w Wielkim Kacku, lokując ją około 400 metrów na wschód. Nowa linia była od początku dwutorowa, z uwagi na problemy eksploatacyjne, związane z dużymi pochyleniami na szlakach.

Istniejącą linię z Kokoszek doprowadzono do nowej stacji Osowa poprzez przebudowę odcinka od około obecnego kilometra 6,1 (okolice dzisiejszego przejazdu na ulicy Meteorytowej), prowadząc ją ostrym łukiem na zachód. Dalej linia biegnie po prostej, mierzącej ponad 1,5 kilometra i łukiem wchodzi do stacji Gdańsk Osowa. Nowy fragment linii otwarto 9 listopada 1930 roku, jednocześnie zawieszając przewozy po starej.

Po przebudowie, na linii do Kokoszek nadal pozostał lokalny ruch pasażerski - w 1933 roku były to 4 pary pociągów do Kartuz. Do wybuchu wojny liczba ta zmieniała się nieznacznie.

Po wojnie w 1946 roku kursowało 5 par pociągów relacji Kokoszki - Osowa, skomunikowanych na tej stacji z pociągami do Gdyni. Kursowanie składów do Kartuz zostało wznowione po odbudowie mostu nad Radunią. Latem 1951 roku kursowały 3 pary pociągów, z których dwie w relacji Osowa - Kartuzy, natomiast jedna na odcinku skróconym do Starej Piły. W 1957 roku otwarty został pierwszy (i jak się potem okazało - ostatni) przystanek na linii - Klukowo. Według taryfy znajdował się on 7 kilometrów od Osowy, natomiast 3 kilometry od Kokoszek. Istniejąca liczba i układ połączeń pozostały bez zmian - epizodycznie pojawiały się jedynie pociągi bezpośrednie z Gdyni do Kartuz, które zastępowały połączenia z przesiadką w Osowej.

Taki stan rzeczy trwał do 1973 roku, gdy zdecydowano o budowie nowego portu lotniczego "Rębiechowo". Planowany przebieg pasa startowego przecinał tor kolejowy pomiędzy Kokoszkami a Klukowem. Wobec niewielkiego ruchu pociągów zdecydowano o likwidacji linii kolejowej od stacji Kokoszki do kilometra 1,8. Na końcu linii zlokalizowano bocznicę Gdańskiego Przedsiębiorstwa Robót Drogowych, natomiast nieco wcześniej - odgałęzienie do bazy paliw gdańskiego lotniska. Dla podtrzymania kursowania bezpośrednich pociągów Gdynia - Kartuzy zbudowano posterunek odgałęźny Glincz, umożliwiający przejazd z linii kościerskiej na tor w kierunku Kartuz.

Ruch pociągów pasażerskich został zawieszony, pozostały jednak pociągi zdawcze do Petrolotu oraz drugiej z bocznic - przesypowni cementu, zlokalizowanej nieco ponad kilometr od stacji Gdańsk Osowa. Obecnie linia eksploatowana jest od stacji Gdańsk Osowa do bocznicy Petrolotu, dalej jest ona nieprzejezdna. Około 2007 roku zlikwidowane została bocznica GPRD w Matarni - na jej miejscu powstała jedna z dróg technologicznych lotniska. Dziś linia urywa się przed jedną z bram...

Przejeżdżając dziś obok ocalałego fragmentu linii Kokoszki - Gdynia trudno zdać sobie sprawę, że było to pierwsze połączenie kolejowe z wybrzeżem w odrodzonej ojczyźnie. Nigdy jednak linia ta nie stanowiła dogodnego połączenia z resztą kraju, a jej domeną pozostał niewielki, lokalny ruch pasażerski. Dziś możemy ujrzeć na niej tylko niewielki, aczkolwiek stabilny ruch towarowych pociągów zdawczych. Pomimo niewielkiej dopuszczalnej prędkości (20 km/h) ich kursowanie pozostaje póki co niezagrożone - dopiero w przyszłości budowa Pomorskiej Kolei Metropolitalnej być może spowoduje przeniesienie tych pociągów na tą linię. Dziś jednak żyje ona nadal swoim życiem, natomiast rozebrany odcinek z Kokoszek do lotniska można bez trudu odnaleźć na zdjęciach satelitarnych oraz w terenie.

Przebieg linii

Nazwa punktu Rodzaj punktu Kilometraż Pozostałe linie
Ekspozytura Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym w Gdańsku
Zakład Linii Kolejowych w Gdyni -
Xsn1r.png Gdańsk Kokoszki stacja handlowa 0,000 234
1rsr1n.png Matarnia punkt początkowy linii 1,805 -
1nbs1n.gif Petrolot bocznica szlakowa 2,473 -
1npr1n.png Klukowo przystanek osobowy 2,897 -
1nbs1n.gif Gdańsk Osowa Grupa Ożarów bocznica szlakowa 8,147 -
1nsc1n.gif Gdańsk Osowa stacja węzłowa 9,203 248
1npox.gif rozjazd końcowy 10,057 201

Charakterystyka techniczna

  • jednotorowa
  • niezelektryfikowana
  • szerokość toru: 1435 mm
  • prędkość drogowa: 20 km/h

Mapa linii

235.png


Wróć do:

Wykaz linii kolejowych (D29)