Linia kolejowa nr 109 Kraków Bieżanów - Wieliczka Rynek Kopalnia

Z Baza kolejowa
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyjazd na szlak w kierunku Wieliczki Parku.
Zmodernizowany wiadukt.
Widok z boku.
Łuk przed Bieżanowem Drożdżownią.
Zmodernizowany przejazd na ul. Ks. Maczka.
Peron.
Widok w kierunku Wieliczki.
Widok od strony Wieliczki.
Zmodernizowany wiadukt za Drożdżownią.
Wiadukt autostrady A4.
Przystanek Wieliczka Bogucice.
Peron przystanku.
Przejście dla pieszych koło klasztoru.
Peron przystanku Wieliczka Rynek-Kopalnia.
Nowy koniec linii.
Początek linii na stacji Kraków Bieżanów.
Przystanek Kraków Bieżanów Drożdżownia.
Wyjazd ze stacji Wieliczka w kierunku Wieliczki Rynek.
Wyremontowany kilka lat temu fragment szlaku do Wieliczki Rynek.
Wieliczka Rynek, wyjazd w kierunku Wieliczki.
Przejazd kolejowy na ulicy Mickiewicza.
Koniec linii.
Widok na przystanek od strony końca linii.
Dworzec.
Początek przystanku od strony Wieliczki, wkrótce zostanie on przekształcony w przystanek Wieliczka Kopalnia.

Przebieg linii

Nazwa punktu Rodzaj punktu Kilometraż Pozostałe linie
Ekspozytura Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym w Krakowie
Zakład Linii Kolejowych w Krakowie -
Xpo1z.gif Kraków Bieżanów rozjazd początkowy 0,000 91
1zsc1z.gif stacja węzłowa 0,375 606
1zp1z.gif Kraków Bieżanów Drożdżownia przystanek osobowy 1,598 -
1zp1z.gif Wieliczka Bogucice przystanek osobowy 3,271 -
1zsc1z.gif Wieliczka Park mijanka, ładownia i p.o. 4,741 -
1zp1z.gif Wieliczka Rynek-Kopalnia przystanek osobowy 5,385 -
1zpo1r.png koniec linii 5,505 -
1rpx.gif Wieliczka Rynek przystanek osobowy (końcowy) 5,640 -

Informacje ogólne

Jednotorowa, lokalna linia kolejowa do Wieliczki otwarta została 26 stycznia 1857 roku. Linię wyprowadzono z powstałej zaledwie rok wcześniej stacji w Bieżanowie, która zbudowana została na linii Kraków - Tarnów. Linia pełniła ważną funkcję zarówno w ruchu pasażerskim, jak i towarowym. Na linii była wówczas tylko jedna stacja - końcowa - w Wieliczce, z której wyprowadzono bocznice, m.in. do Kopalni Soli. Jedną z takich bocznic był tor, prowadzący około kilometra za stację, aż do wielickiego Rynku.

Większe zmiany na linii dokonały się dopiero w latach dwudziestych XX wieku. Wówczas postanowiono wykorzystać wspomnianą bocznicę i uruchomiono przewozy pasażerskie, urządzając nowy przystanek końcowy Wieliczka Rynek. Do obsługi wykorzystano wagon motorowy, który był pierwszym tego typu pojazdem na PKP. Wykorzystanie wagonu motorowego umożliwiło szybką zmianę czoła pociągu na końcowym przystanku, a także uzyskano bardzo dobry czas przejazdu (w 1939 roku - do 30 minut), co przy kilkunastu parach kursujących pociągów tworzyło świetne połączenie z Krakowem. W 1932 roku uruchomiono także przystanek Kraków Bieżanów Drożdżownia.

Po wojnie liczba pociągów uległa znacznemu zmniejszeniu - w 1947 roku kursowało 7 par pociągów. Szybko jednak rosła, a ważnym momentem dla linii był 29 marca 1960 roku - wówczas pierwszy pociąg elektryczny wjechał na przystanek Wieliczka Rynek. Od tego czasu w Wieliczce na dobre zagościły Elektryczne Zespoły Trakcyjne. W 1964 roku kursowało tu 19, zaś w 1966 roku 20 par pociągów. Taki obraz sytuacji utrzymał się do początku lat 90. - kolej cały czas wygrywała z transportem drogowym, oferując czas przejazdu na poziomie 22 minut. Duże potoki podróżnych spowodowały konieczność wydłużania składów pociągów - typowym widokiem był wówczas skład 3 jednostek EN57.

W 1992 roku nastąpiło jednak uszkodzenie torów pomiędzy Wieliczką, a Wieliczką Rynkiem, spowodowane przez szkody górnicze. Od tego czasu nastąpił powrót do sytuacji sprzed 1927 roku - pociągi kończyły bieg na stacji Wieliczka. Szybki rozwój motoryzacji oraz niekorzystne położenie tej stacji spowodowały szybki odpływ pasażerów, co 8 lat później, 3 kwietnia 2000 roku spowodowało całkowite zawieszenie kursów.

Przerwa w ruchu pociągów trwała jednak tylko rok, gdyż 10 czerwca przywrócono kursowanie pociągów na całej linii. Wykonano wówczas wymiany nawierzchni na końcowym odcinku linii, uzupełniono również zlikwidowaną sieć trakcyjną. Mimo dużej częstotliwości kursów, nie osiągnięto zakładanych potoków pasażerskich. Było to spowodowane konkurencją przewoźników drogowych oraz wyższą ceną biletu. Znów sukcesywnie ograniczano liczbę kursów, podjęto jednak pewne działania promujące funkcjonowanie kolei. Wieliczka objęta została biletami strefowymi czasowymi (I strefa aglomeracyjna); w marcu 2004 roku wprowadzono do kursowania szynobus SA101, później wykorzystywano również SA109 i elektryczne pojazdy EN81. Kursy pociągów wydłużano do relacji Krzeszowice - Wieliczka Rynek, a od 2010 roku praktycznie wszystkie pociągi kursują w relacji Oświęcim - Wieliczka Rynek. Część kursów obsługiwana jest elektrycznymi zespołami trakcyjnymi Acatus 2 (seria EN77).

Chęć stworzenia kolei aglomeracyjnej z prawdziwego zdarzenia spowodowała konieczność generalnego remontu trasy, gdyż jej stan, a zwłaszcza obiektów inżynierskich, był niezadowalający. Pod koniec 2011 roku rozpoczęła się jej kompelsowa modernizacja. Początkowo prace ograniczały się na przebudowie jednego z peronów w Bieżanowie, stacji w Wieliczce oraz końcowego odcinka. Od 7 listopada 2011 roku kursowanie pociągów ograniczono do stacji w Wieliczce. Długoterminowe zamknięcie całej linii nastąpiło 17 marca i trwało do końca maja.

W ramach prac linia została skrócona o 260 metrów i zakończona przed zlikwidowanym przejazdem na ul. Mickiewicza. Na nowym końcu linii powstał przystanek kolejowy Wieliczka Rynek-Kopalnia. Dotychczasowa zamknięta stacja w Wieliczce została całkowicie przebudowana na dwutorową mijankę z jednym torem bocznym (sterowanie zdalne z Bieżanowa). Nazwa stacji została zmieniona na Wieliczka Park. Pomiędzy przystankiem Kraków Bieżanów Drożdżowania, a stacją Wieliczka Park powstał nowy przystanek Wieliczka Bogucice. Przystanek Kraków Bieżanów Drożdżowania oraz stacja Kraków Bieżanów otrzymały nowe perony. Na tej ostatniej przebudowano również nieznacznie układ torowy - przesunięto jeden rozjazd oraz zabudowano żeberko ochronne.

Na całej linii zabudowano nową nawierzchnię - podkłady stalowe typu Y z nowymi szynami 49E1. Wyremontowano wszystkie obiekty inżynierskie, wymieniono sieć trakcyjną wraz z konstrukcjami wsporczymi. Przejazdy kolejowe na ul. Bieżanowskiej oraz ks. Łaczka otrzymały urządzenia samoczynnej sygnalizacji przejazdowe, w miejsce rogatek obsługiwanych przez dróżnika. Wszystkie wykonane prace pozwoliły na zwiększenie prędkości drogowej z 60 do 70 km/h (pomiędzy Bieżanowem a Wieliczką Park) oraz likwidację ograniczeń stałych. Prędkość będzie jednak ograniczana do 40 km/h na stacji Wieliczka Park oraz przy wjeździe na stację Kraków Bieżanów (prawie 1,3 km) od strony Wieliczki.

Od 1 czerwca po linii kursuje znów 19 par pociągów, choć na czas EURO 2012, od 6 czerwca kursy zostały skrócone do stacji Wieliczka Park, aby "nie przeszkadzały" piłkarzom reprezentacji Włoch, zamieszkującym Hotel Turówka SPA, położony tuż obok torów, przy stacji Wieliczka Park.

Charakterystyka techniczna

  • jednotorowa
  • zelektryfikowana
  • prędkość drogowa: 60 km/h
  • szerokość toru: 1435 mm

Mapa linii

109.png

Schemat linii

109-schemat.png


Wróć do:
Wykaz linii kolejowych (D29)